حتماً پیش اومده بعد از اتمام چرخه شستشوی ماشین ظرفشویی، لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف استیل، شیشه‌ای و کریستال‌ها، بوجود اومده باشه ولی جای نگرانی نداره. این پدیده به معنی خرابی دستگاهت نیست. خیلیا در مواجهه با این لکه‌ها فکر میکنن قطعات داخلی دستگاه دچار نقص فنی شده، اما واقعیت اینه که با یه پدیده شیمیایی ساده روبرو هستی.
برخلاف لکههای سفید که ناشی از سختی آبن، لکههای هفت‌رنگ معمولاً نتیجه واکنش شیمیایی باقی‌مونده مواد شوینده روی سطح ظرف‌هاست. این لکه‌ها در واقع لایه‌ای بسیار نازک از مواد شیمیایین که نور رو تجزیه کرده و به شکل رنگین‌کمانی بازتاب میدن. در اکثر موارد، این مشکل با تنظیم دقیق میزان مصرف شوینده و جلادهنده در توی ۱۰۰ نکته نگهداری از ماشین ظرفشویی بهش پرداخته شده قابل حله.
جدول محتوا
علت بوجود اومدن لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف در ماشین ظرفشویی
۱. شوینده
ظهور این لکه‌ها عمدتاً به خاطر مقدار بیش از حد شوینده رخ میده. وقتی مقدار شوینده‌ای که وارد چرخه میشه از ظرفیت آبکشی دستگاه بیشتر باشه، ذرات شوینده به طور کامل از روی ظروف پاک نمیشن. این مواد بعد از خشک شدن، لایه‌ای روغنی و نازک ایجاد میکنن که در برخورد با نور، طیف‌های رنگی ایجاد میکنه.
اینکه لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف شیشه‌ای بیشتر بوجود میان به خاطر شفافیت بالای اون‌ها نسبت به چینی یا آرکوپاله. در واقع، تو داری یک لایه‌ی میکروسکوپی از سورفکتانت‌های باقی‌مانده رو میبینی که به خاطر عدم آبکشی کامل، روی سطح باقی موندن. این لایه روغنی، ضریب شکست نور متفاوتی نسبت به شیشه داره و همین باعث ایجاد جلوه هفت رنگ میشه.
شوینده‌های ژلی به خاطر غلظت بالا و حلالیت متفاوت، اگر بیش از حد مصرف شن، خیلی سریع‌تر از قرص‌ها یا پودرها لکه‌ی رنگین‌کمانی ایجاد میکنن. اگر از شوینده ژلی استفاده میکنی، حتماً از پیمانه اندازه‌گیری دقیق استفاده کن و محفظه رو تا لبه پر نکن. فسفات موجود توی محصولات قدیمی یا ارزون قیمت هم در صورت عدم آبکشی کامل، واکنش شیمیایی شدیدی با سطح شیشه نشون میدن که نتیجه‌ش بوجود اومدن لکههای رنگین‌کمانی روی ظروفه.
اگر سختی آب منطقه شما پایینه، نیاز به شوینده کمتری داری. نصف ظرفیت محفظه شوینده اکثر شستشوهای روزانه کافیه. همچنین اگه از برنامه‌های کوتاه استفاده میکنی، باید شوینده کمتری بریزی تا توی فرصت کوتاه آبکشی مواد از روی ظرف‌ها پاک بشن.
۲. جلادهنده
مایع جلادهنده وظیفه کاهش کشش سطحی آب رو داره تا قطره‌های آب روی ظروف نمونن و لک نشن. حالا، اگر تنظیمات جلادهنده روی درجه بالایی باشه، مقدار زیادی ازش در مرحله آبکشی نهایی وارد میشه و خودش تبدیل به عامل ایجاد لکه میشه. در واقع جلادهنده برای حذف لکه‌ست، اما استفاده بیش از حد ازش، خودش لکه ایجاد میکنه. پس اگر از جلادهنده استفاده میکنی و لکههای رنگین‌کمانی میبینی، درجه تنظیمش رو (Rinse Aid) یک درجه کاهش بده.
اگر باز هم مشکل لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف رفع نشد لازمه که نشتی مخزن جلادهنده رو بررسی کنی. بعضی وقت‌ها خرابی واشر درپوش مخزن باعث میشه جلادهنده بیش از حد مجاز وارد چرخه شه.
دقت کن که اگر از قرص‌های کامل استفاده میکنی، نیازی به اضافه کردن جلادهنده جداگانه نیست و استفاده ازش تداخل ایجاد میکنه و روی ظرف‌ها لکه ایجاد میکنه.
۳. دمای آب
دمای میتونه یکی از فاکتورهای ایجاد لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف در ماشین ظرفشویی باشه. اگر دمای آب ورودی یا دمای شستشو بیش از حد بالا باشه، حلالیت شوینده تغییر میکنه و ممکنه به جای حل شدن کامل، به صورت لایه‌ای روی ظروف بشینه. سعی کن از برنامه‌های شست‌وشوی استاندارد (Auto یا Eco) استفاده کنی که دمای بهینه‌ای برای اکثر شوینده‌ها دارن.
نکته‌ی مهم برای دمای آب ماشین ظرفشویی اینه که شیر ورودی آب باید به آب سرد وصل باشه و دستگاه مطابق برنامه انتخابی آب رو به دمای مورد نیاز برسونه. پس اگه ورودی رو شیر آب گرم وصل کردی همین امروز عوضش کن و اون رو به آب سرد متصل کن. استفاده از آب خیلی داغ در کنار شوینده‌های آنزیم‌دار قوی میتونه باعث واکنش‌های شیمیایی ناخواسته روی سطوح حساس کریستالی شه.
۴. جرمگیری دوره‌ای
خیلیا فکر میکنن ماشین ظرفشویی به خاطر تماس مداوم با آب و شوینده، خودبه‌خود تمیز میمونه. اما واقعیت اینه که تجمع رسوبات صابونی و چربی در مسیرهای داخلی دستگاه، میتونه باعث شه در چرخه‌های بعدی، ذرات شوینده قدیمی دوباره روی ظروف پخش شن. توصیه میکنم حداکثر هر شش ماه یکبار، جرمگیری ماشین ظرفشویی رو در دمای بالا بدون ظرف و با جرمگیر مناسب ماشین ظرفشویی انجام بدی تا مسیرهای داخلی کاملاً پاکسازی شن. این کار هم از لکههای رنگین‌کمانی جلوگیری میکنه و هم عمر پمپ تخلیه و بازوهای آبپاش رو افزایش میده.
۵. تمیز کردن فیلتر
اگر فیلتر کف دستگاه کثیف باشه چرخش مجدد آب حاوی شوینده میتونه لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف ایجاد کنه. این فیلتر درصورت استفاده‌ی مداوم باید هفته‌ای یکبار و اگر کمتر از ماشین ظرفشوییت استفاده میکنی بعد از هر ۵ بار استفاده تمیز بشه. برای اینکار از مسواک، آب گرم و مایع ظرفشویی استفاده کن و خیلی خوب بشورش.
۶. فشار آب
گاهی اوقات مشکل نه از شوینده‌ست و نه از تنظیمات، بلکه فشار آب ورودی به دستگاه ضعیفه. اگر فشار آب خونتون نوسان داشته باشه، بازوهای آبپاش نمیتونن با قدرت کافی مواد شوینده رو از روی ظروف پاک کنن. توی این شرایط، حتی با وجود تنظیمات درست، لایه‌ای از سورفکتانت روی ظروف باقی میمونه. برای بررسی این موضوع، مطمئن شو که شیر ورودی آب ماشین ظرفشویی کاملاً بازه و شلنگ ورودی دچار خم‌شدگی یا گرفتگی رسوبی نشده. فشار آب مناسب کمک میکنه که مرحله آبکشی نهایی به درستی انجام شه و هیچ ماده شیمیایی روی ظروف باقی نموند.
یکی دیگه از دلایل کاهش فشار آب میتونه گرفتگی بازوهای آبپاش باشه که با جرمگیری دوره‌ای این مشکل بوجود نمیاد. اما اگر کار از کار گذشته، باید سوراخ‌های بازوهای آبپاش رو به کمک سوزن باز کنی تا فشار آب به حالت عادی برگرده.
۷. چیدمان ظروف
اگر ظرف‌ها بیش از حد فشرده چیده بشن، مرحله‌ی آبکشی درست انجام نمیشه و شوینده در گوشه‌ها باقی میمونه. این شوینده‌های شسته نشده میتونه باعث بوجود اومدن لکههای هفت رنگ بشه.
از بین بردن لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف
برای اینکه این لکه‌ها مجدد بوجود نیان اول میزان شوینده و جلادهنده رو کم کن و ظرف‌ها رو اصولی بچین. بعد جرمگیری و تمیز کردن فیلتر رو انجام بده و در نهایت مطمئن شو که فشار و دمای آب مناسبه.
برای از بین بردن لکههای موجود روی ظرف‌ها، نیازی به مواد شیمیایی قوی نیست:
- محلول سرکه و آب: ظرف‌ها رو داخل محلولی از سرکه سفید و آب گرم قرار بده. سرکه خاصیت اسیدی ملایمی داره که لایه‌های روغنی شوینده رو توی خودش حل میکنه.
- آبکشی مجدد: بعد از چند دقیقه خیسوندن، ظروف رو با دست بشور و کاملاً آبکشی کن.
دقت کن که این لکه‌ها با خوردگی شیشه که حالتی مات و غیرقابل بازگشت داره، متفاوته. لکههای رنگین‌کمانی همیشه قابل پاک شدن هستن، اما خوردگی شیشه به معنای آسیب ساختاری به ظرفه که معمولاً به دلیل دمای بسیار بالای آب یا کیفیت پایین شیشه اتفاق میوفته.
سوالات متداول
لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف برای سلامتی مضرن؟
خیر، این لکه‌ها در واقع لایه‌ای بسیار نازک از باقی‌مانده مواد شویندن. اگرچه خطرناک نیستن، اما توصیه میشه با کاهش میزان شوینده یا جلادهنده، از باقی موندنشون روی ظروف جلوگیری کنی تا زمان استفاده از ظرف‌ها، مواد شیمیایی وارد بدن نشه.
چرا با وجود استفاده از جلادهنده، باز هم لکههای هفت‌رنگ میبینم؟
این اتفاق معمولاً به دلیل تنظیم بیش از حد خروجی جلادهنده‌س. وقتی مقدار جلادهنده از حد نیاز بیشتر باشه، خودش به عامل ایجاد لکه تبدیل میشه.درجه تنظیم جلادهنده رو یک درجه کم کن و نتیجه رو در شستشوی بعدی بررسی کن.
لکههای هفت رنگ رسوب آهک آبن؟
خیر. لکههای آهکی سفید و گچین، اما لکههای رنگین‌کمانی ماهیت چرب و روغنی دارن. برای تشخیص، دستمال مرطوب روی لکه بکش اگر لکه پخش شد یا به راحتی پاک شد، مشکل از شوینده‌ست و با آبکشی دستی حل میشه.
استفاده از قرص‌های چندکاره باعث ایجاد این لکه‌ها میشه؟
اگر از قرص‌های کامل استفاده میکنی و همزمان مخزن جلادهنده دستگاه پره، ممکنه تداخل مواد شیمیایی باعث ایجاد لکههای رنگین‌کمانی شه. در صورت استفاده از قرص‌های چندکاره، بهتره تنظیمات جلادهنده دستگاه رو کمتره درجه و یا غیرفعال باشه.
در نهایت، لکههای رنگین‌کمانی روی ظروف معمولاً نشونه خرابی ماشین ظرفشویی نیستن و بیشتر به دلیل باقی موندن مقدار اضافی شوینده یا جلادهنده، آبکشی ناکافی، دمای نامناسب آب یا کثیف بودن فیلتر و بازوهای آبپاش ایجاد میشن. با تنظیم میزان شوینده و جلادهنده، تمیز کردن منظم فیلتر و بازوهای آبپاش، جرمگیری دوره‌ای و چیدمان صحیح ظروف، می‌تونی تا حد زیادی از ایجاد این لکه‌ها جلوگیری کنی. اگر لکه‌ها روی ظروف ایجاد شدن، در بیشتر موارد با یک شستشوی دستی و آبکشی کامل به راحتی برطرف میشن و نیازی به استفاده از مواد شیمیایی قوی نیست.
