خیلی مهمه غذایی که میخوری سالم باشه. ولی فک کن اگه یه غذای سالم رو تو یه قابلمه‌ی بی‌کیفیت بپزی چی میشه؟ به جای غذای سالم و مغذی سم میخوری! اینجاس که انتخاب بهترین نوع قابلمه برای سلامتی مهم میشه. من بهت بهترین و بدترین نوع‌های قابلمه رو معرفی می‌کنم. اینجوری با انتخاب درست، علاوه بر اینکه کیفیت پخت غذات بالا میره، سلامتیت هم به خطر نمیوفته.
جدول محتوا
معرفی بهترین نوع قابلمه برای سلامتی
قابلمه‌های استیل
یکی از بهترین نوع قابلمه برای سلامتی، استیل هست. اگه از این قابلمه درست استفاده بشه تقریباً نچسبه، سالمه و انتقال حرارت نسبتاً معمولی‌ای داره. استفاده از این نوع قابلمه خیالت رو بابت سلامت غذا راحت میکنه. قیمت بالایی داره که به نظرم با توجه به طول عمرش و ایمن بودنش خیلی میصرفه. برای اینکه غذا موقع پخت کمتر بهش بچسبه اول بذار خوب داغ بشه، بعد چند قطره آب داخلش بریز، اگه قطره‌های آب قل خوردن و سُریدن آمادس.
- مزایا:
- غیر سمی و کاملاً ایمن برای سلامتی.
- مقاومت بالا در برابر زنگ‌زدگی و خراش.
- عدم واکنش شیمیایی با غذا.
- معایب:
- هدایت حرارتی پایین (به جز در صورت داشتن کف چندلایه).
- قیمت نسبتاً بالا.
قابلمه‌های چدن
این مدل هم بهترین نوع قابلمه برای سلامتی محسوب میشه. طول عمر خیلی بالا در حد ۲۰ الی ۳۰ سال داره و قیمتش به صرفه‌تر از استیله و غذا کمتر از استیل بهش میچسبه. شرایط نگهداری خاصی داره که اگه رعایت بشه هم کیفیت و هم طول عمرش بیشتر میشه. ویژگی جالبش اینه که با استفاده‌ی بیشتر نچسب‌تر میشه. بعد هر بار استفاده تا استفاده‌ی بعدی بهتره که نشوریش تا چرب بمونه. یعنی بذار همیشه روی گاز بمونه هر وقت لازمش داشتی بشور و استفاده کن و دوباره بدون شستشو بذار روی گاز بمونه. چربی باعث بهبود کارکرد و افزایش عمرش میشه. فقط حواست باشه داخل سینک نذاری بمونه چون رطوبت باعث زنگ زدگیش میشه.
اگه قصد خرید این نوع قابلمه رو داری یه آهنربا همراه خودت ببر، اگه بهش چسبید که خیالت راحت باشه اما اگه نچسبید اصل نیست و نباید بخریش. بعد از اینکه یه اصلش رو پیدا کردی و خریدی باید اصطلاحاً آب بندیش کنی که ممکنه تو بعضی موارد از قبل آب بندی شده باشه و نیازی به این کار نباشه. ترجیحاً نوع غیر روکش دارش رو بخر چون سالم‌تره. نکته آخر هم اینکه مراقب باش زنگ نزنه که اگر بزنه دیگه سالم نیست.
- مزایا:
- ماندگاری بالا و توزیع یکنواخت حرارت.
- امکان تقویت آهن بدن در غذا.
- معایب:
- سنگین بودن.
- احتمال زنگ‌زدگی در صورت عدم مراقبت مناسب.
قابلمه‌های سنگی
طبیعی‌ترین و بهترین نوع قابلمه برای سلامتی، قابلمه‌های سنگی هستن. برای پخت خورشت و دیزی فوق‌العادن ولی برای برنج خیلی جالب نیست. دما رو خیلی خوب توی خودش نگه میداره این باعث جا افتادن بیشتر غذا میشه.
- مزایا:
- فاقد مواد سمی مانند PFOA و PTFE.
- مناسب برای پخت و پز سالم و بدون روغن.
- معایب:
- دوام کمتر در مقایسه با سایر انواع.
- احتمال ترک خوردن در صورت ضربه.
قابلمه‌های پیرکس
این قابلمه‌ها هیچ گونه نشتی ندارن، موقع پخت می‌تونی داخلشون رو ببینی و از فرایندش با خبر بشی. برای پخت غذاهای آبکی مثل آش، سوپ و خوراک، پخت انواع خورشت، آبپز کردن انواع مواد غذایی مثل سیب‌زمینی و تخم مرغ، جوشوندن کنسروها و پخت ماکارونی تو مرحله‌ی اولیه عالیه. ولی برای برنج و سرخ کردنی و دم کردن ماکارونی اصلاً گزینه‌ی خوبی نیست.
مراقبتی که نیاز داره اینه که فقط باید جلوی شکستن و ترک خوردنش رو بگیری. موقع شستن و جابجایی مراقب باشی سُر نخوره. سرد و گرمش هم نکنی که ترک نخوره و نترکه.
- مزایا:
- عدم واکنش شیمیایی با غذا.
- مناسب برای مشاهده فرایند پخت.
- معایب:
- شکنندگی بالا.
- هدایت حرارتی ضعیف.
قابلمه‌های آلومینیومی (روی)
این قابلمه‌ها بین ما ایرانیا به رویی یا روحی شناخته میشه. ولی باید بگم که توشون خبری از روی نیست که اگرم بود خیلی توی بحث سلامتش تفاوت نداشت. به خاطر صرفه‌ی اقتصادی، تولید کننده‌های این نوع ظرف‌ها از ضایعات آلومینیوم استفاده می‌کنن. این آلومینیوم توی غذایی که داخل این قابلمه‌ها پخته میشه نشت پیدا میکنه و اثرات مخربش رو توی بلند مدت روی بدن میذاره.
نوع سالم‌تر قابلمه‌های آلومینیومی، آنودایز شدن که روکش دارن. ولی پیدا نمیشن، گرون‌تر هستن و اگه خراشیده بشن باز هم مضرن. پس اگه دنبال بهترین نوع قابلمه برای سلامتی هستی دور روحی رو خط بکش.
- مزایا:
- سبک و دارای رسانایی حرارتی بالا.
- قابلمه‌های دارای پوشش آنودایز ایمن‌تر از آلومینیوم معمولی.
- معایب:
- قیمت قابلمه‌های آنودایز شده بالاتر از آلومینیوم ساده.
- عدم مقاومت در برابر خش.
قابلمه‌های تفلون
قابلمه‌های تفلون در واقع آلومینیومی هستن که یه لایه‌ی نچسب داخلش داره. این لایه از جنس PTFE هست و در صورت خراشیده شدن وارد غذا و در نهایت وارد بدن میشه. حالا چی میشه اگه وارد بدن بشه؟ توی بهترین حالت اختلالات هورمونی و توی بدترین حالت باعث سرطان میشه. پس بهترین نوع قابلمه برای سلامتی که نیستن هیچ، بدترین نوعشم هستن.
پس اگه از این ظروف استفاده میکنی دو تا نکته رو در نظر بگیر. اولیش اینکه قابلمه تفلون بی نام و نشون و قیمت پایین نخر که قطعاً نشتی مواد مضرش بیشتره و حتی تنفس گازهای خروجی ازش موقع پخت غذا هم سم وارد بدنت میکنه. دوم اینکه مراقب باش خراشیده نشه. حتی یه نقطه‌ی کوچیک هم باعث نشتی مواد سمی میشه. پس قاشق فلزی و سیم ظرفشویی نزن بهش و حسابی مراقبت کن ازش.
- مزایا:
- ضد چسبندگی و نیاز به روغن کمتر.
- مناسب برای غذاهای رژیمی.
- معایب:
- در صورت خراش یا حرارت بالا، آزادسازی مواد سمی (PFOA).
- دوام پایین در برابر خراش.
نکات مهم در خرید قابلمه سالم
- بدون مواد سمی: قابلمه‌هایی با پوشش‌های فاقد PFOA و PTFE بهترین نوع قابلمه برای سلامتی هستن و بهتره تو انتخاب حواست بهشون باشه.
- دوام و ماندگاری: قابلمه‌هایی که در برابر خراش و زنگ‌زدگی مقاوم هستند، عمر طولانی‌تری دارند.
- تناسب با نوع غذا: برای غذاهای آبپز قابلمه شیشه‌ای، غذاهای آبکی و خورشتی، سنگی، پخت برنج استیل و سرخ کردنی چدن سالم‌ترین گزینن. قابلمه‌های روحی یا تفلون ممکنه برای این موارد انتخاب مناسب‌تری باشن ولی قطعاً سالم نیستن.
- سازگاری با منابع حرارتی: مطمئن شو قابلمه با اجاقت سازگاره. اجاق گازی، برقی و ذغالی هر کدوم ممکنه با نوع خاصی از قابلمه سازگاری نداشته باشه.
- استاندارد: موقع خرید، به نشان استاندارد و گواهی سلامت مواد بکار رفته توی ساخت قابلمه دقت کن و حتماً از فروشگاه و برند معتبر خرید کن.
- قیمت: از خریدن قابلمه‌های خیلی ارزان و بی‌کیفیت خودداری کن چون به طور مستقیم با سلامتت ارتباط داره.
مراقبت و نگهداری از قابلمه‌ها
- از ابزارهای فلزی استفاده نکن: کفگیر و ملاقه‌های چوبی و بعد سیلیکونی (در صورت سلامت و عدم نشتی) مناسب‌ترین گزینه هستن.
- شستشوی ملایم: از اسکاچ نرم برای شستشو استفاده کن و با سیم ظرفشویی به جون قابلمه‌هات نیوفت.
- خشک کردن فوری: برای جلوگیری از زنگ‌زدگی، قابلمه‌ها رو بعد از شستشو با پارچه خشک کن.
قابلمه مناسب برای سبک‌های مختلف آشپزی
- برای غذاهای آبپز یا سوپ: قابلمه‌های استیل یا شیشه‌ای.
- برای سرخ کردن: قابلمه‌های چدنی (سالم)، آلومینیومی (ناسالم) و تفلون (ناسالم).
- برای پخت خورشت: قابلمه‌های سنگی.
انتخاب قابلمه مناسب، کیفیت غذا و سلامتت رو تضمین میکنه. با توجه به نوع غذاهایی که می‌پزی، یکی از انواع استیل، چدن، سنگی یا شیشه‌ای رو انتخاب کن. توصیه‌ی من اینه که به هیچ عنوان سمت تفلون و آلومینیوم نری. انتخاب بهترین نوع قابلمه برای سلامتی قطعاً هزینه‌ی بیشتری داره، اما سرمایه‌گذاری روی سلامتی همیشه ارزشمندتره.
به نظرت بهترین نوع قابلمه برای سلامتی کدومه؟ قابلمه‌های خونت از کدوم مدله؟ از برندش راضی هستی؟ پیشنهادت کدوم نوع قابلمس؟
