همیشه روی چدنهای گاز بعد از یه مدت چربی و رسوبات سوختگی جمع میشه. روش تمیز کردن چدن گاز زیاد هست. هم مواد طبیعی (سرکه، جوش‌شیرین، آب‌جوش) و هم مواد شیمیایی (آمونیاک، اسپری اوون‌کلینر، تبلت ماشینظرفشویی) میتونن بهت کمک کنن تا از شر این چربی‌ها خلاص شی. روش مناسب بستگی به شدت آلودگی، روکش چدن و حساسیت به مواد شیمیایی داره. من ۸ روش بهت یاد میدم و میگم کدومش برات مناسب‌تره.
جدول محتوا
روش تمیز کردن چدن گاز
تمیز نبودن چدن علاوه بر مشکلات بهداشتی ممکنه باعث روشن نموندن شعله گاز هم بشه پس با کمک یه روش تمیز کردن چدن گاز از اون‌ها مراقبت کن.
۱. خیساندن در آب داغ و مایع ظرفشویی — روش ساده و امن
- چدن‌ها رو از روی گاز بردار و بقایای سخت کثیفی رو با کاردک پلاستیکی یا اسکاچ از روشون جدا کن.
- توی سینک یا ظرف پلاستیکی آب داغ بریز و مقداری مایع ظرفشویی اضافه کن.
- چدن‌ها رو ۱۵-۳۰ دقیقه خیس کن، بعد با اسکاچ یا مسواک بسابشون.
- کاملاً آبکشی و بلافاصله خشکشون کن. اگر لازم شد روی شعله یا داخل فر با دمای کم چند دقیقه گرم کن تا رطوبت کامل از بین بره.
این روش تمیز کردن چدن گاز برای آلودگی‌های سبک تا متوسط مناسبه و برای سلامت پوست و تنفسی خودت و سالم موندن چدن‌ها خیلی کم‌خطره.
۲. خمیر جوش‌شیرین + سرکه — برای رسوبات چسبیده
- جوش‌شیرین رو با مقداری آب ترکیب کن تا خمیری غلیظ درست شه و روی لکه‌ها بزن.
- روی خمیر یکم سرکه سفید اسپری کن تا کف ایجاد شه و بذار ۱۵-۳۰ دقیقه بمونه.
- با اسکاچ یا برس نرم بسابشون، بعد آبکشی و خشک کن.
این روش برای لکه‌ها و سوختگی‌های سفت چدن مناسبه و طبیعی و کم‌خطره.
۳. خیساندن در محلول سرکه و آب — برای چربی‌های چسبناک
- به نسبت یک به دو سرکه سفید و آب گرم رو مخلوط کن.
- چدن‌ها رو داخل سینک بچین و محلول رو روش بریز و اجازه بده ۳۰ دقیقه تا چند ساعت به خوبی خیس بخوره
- در نهایت با برس یا اسکاچ بشور و خشکشون کن.
این روش تمیز کردن چدن گاز برای کثیفی‌های قدیمی مناسبه چون سرکه چربی رو شل می‌کنه. اگر عجله نداری و میتونی زمان کافی برای خیس خوردن بدی روش امن و کاربردی‌ای هست.
۴. قرص یا پودر ماشین ظرفشویی — روش خانگی پرقدرت
- توی سینک یا یه ظرف مقاوم آب جوش بریز. یک قرص یا یک پیمانه پودر ماشینظرفشویی داخلش حل کن.
- چدن‌ها رو توی آب جوش بچین و بذار چند ساعت یا یک شب حسابی خیس بخورن.
- با برس یا اسکاچ تمیز، آبکشی و خشکشون کن.
این روش ممکنه روکش روغنی چدن رو از بین ببره و نیاز به روغن‌کاری مجدد پیدا کنن.
۵. آمونیاک — برای چربی‌های خیلی سرسخت
- چدن‌ها رو داخل کیسه پلاستیکی بزرگی قرار بده و داخل کیسه مقدار کمی آمونیاک یا اسپری اوون‌کلینر بریز.
- کیسه رو خیلی محکم ببند و ۱۲-۲۴ ساعت توی هوای آزاد نگه دار تا بخارات کارشون رو انجام بدن.
- پس از این مدت، چدن‌ها رو با آب و صابون خوب بشور.
این روش تمیز کردن چدن گاز به خاطر آمونیاک و اوون‌کلینر که مواد سمی و خورندن خیلی خطرناکه. توی تمام مراحل این روش حتماً از دستکش و عینک و ماسک استفاده کن و فقط زمانی ازش استفاده کن که روش‌های ملایم بی‌اثر بودن.
۶. نمک درشت و روغن — پاک‌کنندهٔ پسماندهای غذا
- برای حذف غذاهای سوخته یا پسماندهای چسبیده نمک درشت روی سطح چدن‌ها بپاش
- با دستمال یا برس آغشته به روغن اون‌ها رو بساب.
- با حوله‌ی نم دار پاکشون کن.
این روش برای چدنهای چرب کارآمد نیست و فقط پسماندهای غذایی رو از بین میبره.
۷. استفاده از ماشین ظرفشویی — برای چدنهای قابل شستشو در ماشین ظرفشویی
- چک کن که چدن‌ها برچسب «Dishwasher-safe» داشته باشن.
- صفحه‌های بزرگ رو توی طبقه‌ی پایین و کوچیک‌ها رو طبقه‌ی بالا با فاصله‌ی مناسب بچین.
- یک قرص یا مقدار کافی پودر بریز و با برنامه‌های طولانی مدت چدن‌ها رو بشور.
اگر چدن‌ها قابلیت شستشو داخل ماشین ظرفشویی نداشته باشن در صورت انجام این روش تمیز کردن چدن گاز، حتماً آسیب میبینن.
۸. تمیز کردن چدن گاز با لوله‌بازکن – محلول‌های قوی قلیایی
- چدن‌ها رو توی یک ظرف فلزی یا پلاستیکی مقاوم قرار بده.
- محلول لوله‌بازکن رو طبق دستور روی بسته‌بندی آماده کن.
- چدن‌ها رو توی محلول غوطه‌ور کن و بذار ۱۵ دقیقه تا ۱ ساعت بمونه.
- بعد با برس پلاستیکی یا فلزی محکم تمیز کن تا رسوبات جدا شن.
- خیلی خوب آبکشی کن تا هیچ اثری از مواد قلیایی باقی نمونه و بلافاصله خشک کن و کمی روغن روی چدن‌ها بزن.
این روش رو داخل سینک انجام نده چون ممکنه لوله بازکن کف سینک رو لکه‌دار کنه. حتماً علاوه بر تهویه مناسب از دستکش و ماسک هم استفاده کن تا گازهای لوله بازکن بهت آسیب نزنه.
کدوم روش تمیز کردن چدن گاز رو انتخاب کنم؟
- آلودگی سبک: روش ۱ یا ۶
- آلودگی متوسط: روش ۲ یا ۳
- آلودگی شدید: روش ۴ یا ۵ یا ۸
- قابلیت شستشو در ماشین ظرفشویی: روش ۷
نکات ایمنی و مراقبتی (ضروری)
- همیشه موقع استفاده از مواد شیمیایی بخصوص آمونیاک یا اوون‌کلینر و حتی مواد طبیعی مثل سرکه و جوش شیرین، از تهویهٔ مناسب محیط مطمئن شو.
- موقع شستشو دستکش و عینک محافظ بپوش و از تماس طولانی با شوینده‌های قوی پرهیز کن.
- بلافاصله بعد از شستشو چدن رو خشک کن و روغن بزن تا زنگ نزنه.
- اگر چدن پوشش یا لعاب داره، از براش زبر استفاده نکن و شوینده‌های ملایم استفاده کن.
همیشه اول از روش‌های ملایم (آب داغ + مایع ظرفشویی، جوش‌شیرین، سرکه) شروع کن. اگر موثر نبودن، سراغ روش‌ها قوی‌تر برو. برای روش تمیز کردن چدن گاز با آمونیاک و لوله بازکن خیلی احتیاط کن و اون‌ها رو آخرین چاره در نظر بگیر. توی همه‌ی روش‌ها، خشک‌کردن و روغن‌کاری رو فراموش نکن تا زنگ نزده و عمر چدن حفظ بشه. اگه روش دیگه‌ای بلدی این زیر برام بنویس
